Shloka 48
द्रोणपर्व — अध्याय 128: दुर्योधनस्य परसेनाप्रवेशः
Duryodhana’s Incursion and the Tumult of Battle
न ते<र्जुनस्तथा ज्ञेयो ज्ञातव्य: सात्यकिर्यथा । चिकीर्षुर्मत्प्रियं पार्थ स यात: सव्यसाचिन: । पदवीं दुर्गमां घोरामगम्यामकृतात्मभि:,“परंतप! अर्जुन और सात्यकिके जीवनके विषयमें जो मेरे मनमें संशय उत्पन्न हो गया है, वह दूर नहीं हो रहा है। अतः कुन्तीनन्दन! तुम वहीं जाओ, जहाँ अर्जुन और महापराक्रमी सात्यकि गये हैं। धर्मज्ञ! मैं तुम्हारा बड़ा भाई हूँ। यदि तुम मेरी आज्ञाका पालन करना उचित मानते हो तो ऐसा ही करो। तुम्हें अर्जुनकी उतनी खोज नहीं करनी है, जितनी सात्यकिकी। पार्थ! सात्यकिने मेरा प्रिय करनेकी इच्छासे सव्यसाची अर्जुनके उस दुर्गम एवं भयंकर पथका अनुसरण किया है, जो अजितात्मा पुरुषोंके लिये अगम्य है
na te 'rjunas tathā jñeyo jñātavyaḥ sātyakir yathā | cikīrṣur matpriyaṃ pārtha sa yātaḥ savyasācinaḥ | padavīṃ durgamāṃ ghorām agamyām akṛtātmabhiḥ ||
“ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಹುಡುಕಬೇಕಿಲ್ಲ; ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಅಗತ್ಯ. ಓ ಪಾರ್ಥನೇ! ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಯಸಿ, ಅವನು ಸವ್ಯಸಾಚಿ ಅರ್ಜುನನ ಹಿಂದೆ ಆ ದುರ್ಗಮವೂ ಭೀಕರವೂ ಆದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೋದನು—ಆತ್ಮಸಂಯಮವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಅದು ಅಗಮ್ಯ.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts mere pursuit with discerning priority: Satyaki’s act is framed as selfless loyalty and disciplined resolve, and the ‘fearsome path’ becomes a moral image—only the self-controlled can follow difficult dharmic courses without faltering.
Sanjaya reports that Satyaki, intent on pleasing his ally, has gone after Arjuna along a perilous route. The instruction is to focus the search on Satyaki, since he has deliberately followed Arjuna into a dangerous, hard-to-reach situation.