Shloka 4
Droṇa’s Conditional Boon: The Plan to Capture Yudhiṣṭhira (द्रोणेन युधिष्ठिरग्रहणोपायः)
Devanagari script
दानवं घोरकर्माणं गवां मृत्युमिवोत्थितम् । वृषरूपधरं बाल्ये भुजाभ्यां निजघान ह,इसी प्रकार एक भयंकर कर्म करनेवाला दानव वहाँ बैलका रूप धारण करके रहता था, जो गौओंके लिये मृत्युके समान प्रकट हुआ था। उसे भी श्रीकृष्णने बाल्यावस्थामें अपने हाथोंसे ही मार डाला
Translation
ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಭಯಂಕರ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಒಂದು ದಾನವನು ಗೋವುಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂತೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದವನಾಗಿ, ವೃಷಭರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಅವನನ್ನೂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ತನ್ನ ಭುಜಬಲದಿಂದ ಸಂಹರಿಸಿದನು।
Word by Word
दानवम्the demon (Danava)
दानवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदानव
FormMasculine, Accusative, Singular
घोरकर्माणम्of dreadful deeds
घोरकर्माणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootघोरकर्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
गवाम्of the cows / for the cows
गवाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootगो
FormFeminine, Genitive, Plural
मृत्युम्death
मृत्युम्:
Karma
TypeNoun
Rootमृत्यु
FormMasculine, Accusative, Singular
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
उत्थितम्arisen, appeared
उत्थितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउत्-स्था
FormMasculine, Accusative, Singular, क्त (past passive participle)
वृषरूपधरम्bearing the form of a bull
वृषरूपधरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवृषरूपधर
FormMasculine, Accusative, Singular
बाल्येin childhood
बाल्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootबाल्य
FormNeuter, Locative, Singular
भुजाभ्याम्with (his) two arms
भुजाभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootभुजा
FormFeminine, Instrumental, Dual
निजघानhe struck down, killed
निजघान:
TypeVerb
Rootनि-हन्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
हindeed (emphatic particle)
ह:
TypeIndeclinable
Rootह
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes