Shloka 27
Sātyaki-praveśaḥ and Duryodhana-saṃnipātaḥ
Sātyaki’s passage and Duryodhana’s mass engagement
अवैक्षन्ताचलैनेंत्रै: परिवार्य नरर्षभौ । रथी, महावत, घुड़सवार और पैदल सभी उन दोनों नरश्रेष्ठ वीरोंको घेरकर उन्हें एकटक नेत्रोंसे निहारने लगे ।। हस्त्यनीकान्यतिष्ठन्त तथानीकानि वाजिनाम्
sañjaya uvāca | avaikṣantācalair netraiḥ parivārya nararṣabhau | rathino mātaṅgāś ca vājinaś ca padātayaḥ sarve tāv ubhau narottamau vīkṣitum ekāgram abhyatiṣṭhan | hastyanīkāny atiṣṭhanta tathā anīkāni vājīnām ||
ಆ ಇಬ್ಬರು ನರಶ್ರೇಷ್ಠ ವೀರರನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಯೋಧರು ಅಚಲ ನೇತ್ರಗಳಿಂದ ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿ ನೋಡತೊಡಗಿದರು. ರಥಿಗಳು, ಮಹಾವತರು, ಅಶ್ವಾರೋಹಿಗಳು, ಪಾದಾತಿಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನೇ ದೃಷ್ಟಿ ನೆಟ್ಟು ನಿಂತರು. ಗಜಸೇನೆಯ ವಿಭಾಗಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತವು; ಹಾಗೆಯೇ ಅಶ್ವಸೇನೆಯ ವಿಭಾಗಗಳೂ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined attention and collective restraint in war: even amid violence, armies can hold formation and observe a decisive encounter, implying that order (niyama) and command structure govern action, not mere impulse.
Sañjaya describes a moment when all four arms of the army—chariots, elephants, cavalry, and infantry—encircle two outstanding warriors and watch them intently, while the elephant and cavalry divisions remain stationed in their arrays.