Shloka 326
भीष्मस्य दुर्योधनं प्रति उपालम्भः
Bhīṣma’s Reproof to Duryodhana
अन्तरिक्षं दिशश्वैव सर्वाश्च प्रदिशस्तथा । नरेश्वर! उस राक्षसकी गर्जनासे समुद्र, आकाश, पर्वत और वनोंसहित यह सारी पृथ्वी जोर-जोरसे हिलने लगी। अन्तरिक्ष, दिशाएँ तथा समस्त कोणोंके प्रदेश भी काँपने लगे
antarikṣaṃ diśaś caiva sarvāś ca pradiśas tathā | nareśvara! tasya rākṣasasya garjanayā samudrākāśaparvatavanaiḥ saha iyaṃ sarvā pṛthivī balavad kampitum ārabdhā | antarikṣaṃ diśaś ca samastāḥ koṇapradeśā api kampamānā babhūvuḥ ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ನರೇಶ್ವರ! ಆ ರಾಕ್ಷಸನ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಸಮುದ್ರ, ಆಕಾಶ, ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ವನಗಳೊಡನೆ ಈ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿ ಭಾರೀ ವೇಗದಿಂದ ನಡುಗತೊಡಗಿತು. ಅಂತರಿಕ್ಷವೂ ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ಉಪದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಸಹ ಕಂಪಿಸಿದವು.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how unchecked ferocity and violent power generate fear and disorder on a cosmic scale, serving as an ominous sign within the war narrative and reminding rulers to recognize destabilizing forces and their consequences.
Sanjaya reports to King Dhritarashtra that a rākṣasa’s thunderous roar is so intense that it seems to shake the entire world—earth, ocean, sky, mountains, forests, and even the directions—heightening the sense of dread and portent on the battlefield.