Shloka 27
भीष्मशिबिरगमनम् — Duryodhana’s Visit to Bhīṣma’s Camp and the Command Appeal
गजो गवाक्षो वृषभश्चर्मवानार्जव: शुक: । षडेते बलसम्पन्ना निर्ययुर्महतो बलातू
sañjaya uvāca |
gajo gavākṣo vṛṣabhaś carmavān ārjavaḥ śukaḥ |
ṣaḍ ete balasampannā niryayur mahato balāt ||
ಅವರ ಸ್ಪರ್ಶವು ವಾಯುವೇಗದಂತೆ ದುಸ್ಸಹವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ವೇಗವು ಗಾಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿತ್ತು—ಅಂತಹ ಬಲಸಂಪನ್ನ, ಹೊಸದಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಶ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಏರಿ ಗಜ, ಗವಾಕ್ಷ, ವೃಷಭ, ಚರ್ಮವಾನ್, ಆರ್ಜವ ಮತ್ತು ಶುಕ—ಈ ಆರು ಮಹಾಬಲವಂತರು ತಮ್ಮ ವಿಶಾಲ ಸೇನೆಯಿಂದ ಹೊರಟು ಬಂದರು.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya ideal of decisive action and courage in battle: capable warriors, equipped with swift mounts and backed by a great host, step forward to engage. Ethically, it reflects the Mahābhārata’s recurring theme that duty in war involves readiness, discipline, and resolve, even amid the larger tragedy of conflict.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that six named warriors—Gaja, Gavākṣa, Vṛṣabha, Carmavān, Ārjava, and Śuka—ride out from their main army on exceptionally swift horses, moving forward from the larger formation as the battle action intensifies.