Shloka 30
Chapter 89: Bhīma dispatched to protect Ghaṭotkaca amid escalating engagements
शस्त्रैश्न बहुभी राजन् जध्नतुस्तावकान् रणे । ते हन्यमाना: समरे तावका भरतर्षभ,राजन! उन दोनोंने युद्धमें अनेक प्रकारके अस्त्र-शस्त्रोंद्वारा आपके सैनिकोंका संहार करना आरम्भ किया। भरतश्रेष्ठ) उनके द्वारा समरमें मारे जाते हुए आपके सैनिक युद्धविषयक श्रेष्ठ बुद्धिका सहारा लेकर ही संग्राम छोड़कर भाग नहीं रहे थे। आपके योद्धा भी रफक्षेत्रमें पूर्ण उत्ताहके साथ शत्रुओंका संहार करते थे
sañjaya uvāca | śastraiś ca bahubhir rājan jadhnatus tāvakān raṇe | te hanyamānāḥ samare tāvakā bharatarṣabha na rājann uttamāṃ yuddha-buddhim āśritya saṅgrāmaṃ tyaktvā prādravan |
ರಾಜನೇ! ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಅಸ್ತ್ರ-ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೂ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸಮರದಲ್ಲಿ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ನಿಮ್ಮ ಯೋಧರು ಯುದ್ಧಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ರಣಭೂಮಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ಓಡಲಿಲ್ಲ; ನಿಮ್ಮ ವೀರರೂ ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು।
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid heavy losses, a warrior’s dharma emphasizes steadiness, discipline, and presence of mind (yuddha-buddhi) rather than panic and flight; valor is shown not only in striking the enemy but also in not abandoning one’s post.
Sanjaya reports to Dhritarashtra that two opposing fighters are slaughtering Kaurava troops with many weapons, yet the Kauravas—though being killed—do not break ranks and flee; they continue fighting with determination and tactical resolve.