Dhṛtarāṣṭra–Sañjaya-saṃvādaḥ; madhyāhna-saṅgrāma-pravṛttiḥ
Dhritarashtra–Sanjaya dialogue and the midday battle escalation
खड्गमादाय सुशितं विमलं च शरावरम् | श्येनवद् व्यचरत् क्रुद्ध/ शिखण्डी शत्रुतापन:,रथियोंमें श्रेष्ठ शत्रुसंतापी शिखण्डी घोड़ोंके मारे जानेपर उस रथसे कूद पड़ा और बहुत तीखी एवं चमकीली तलवार और ढाल हाथमें लेकर कुपित हुए श्येन पक्षीकी भाँति सब ओर विचरने लगा
sañjaya uvāca | khaḍgam ādāya suśitaṁ vimalaṁ ca śarāvaram | śyenavad vyacarat kruddhaḥ śikhaṇḍī śatrutāpanaḥ ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅತೀ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಖಡ್ಗವನ್ನೂ ನಿರ್ಮಲವಾದ ಗುರಾಣಿಯನ್ನೂ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಶತ್ರುತಾಪಕ ಶಿಖಂಡಿ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಶ್ಯೇನಪಕ್ಷಿಯಂತೆ ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿದನು।
संजय उवाच
The verse highlights the kṣatriya ideal of steadfast martial readiness: even amid chaos, a warrior must act decisively. At the same time, it implicitly warns that anger (krodha) fuels violence—an ethical tension repeatedly explored in the Mahābhārata.
Sañjaya describes Śikhaṇḍī taking a sharp sword and bright shield and ranging about the battlefield in fury, compared to a hawk’s swift, circling movement—signaling close-quarters combat after chariot-based fighting is disrupted.