Shloka 16
भीष्मपर्व — अध्याय ७२: सैन्यगुणवर्णनम्, व्यूहरक्षा, दैव-पुरुषकारचिन्ता
Devanagari script
प्रतिसंवार्य चास्त्राणि भीष्ममुक्तानि संयुगे | स्वेनानीकेन हृष्टेन युद्धाय समुपस्थित:,संग्राममें भीष्मके छोड़े हुए सम्पूर्ण अस्त्रोंका निवारण करके हर्षमें भरी हुई अपनी सेनाके साथ वे युद्धके लिये उपस्थित हुए
Transliteration
pratisaṃvārya cāstrāṇi bhīṣmamuktāni saṃyuge | svenānīkena hṛṣṭena yuddhāya samupasthitaḥ |
Translation
ಸಮರದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನು ಬಿಡಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಡೆದು, ಹರ್ಷದಿಂದ ಉಲ್ಲಾಸಗೊಂಡ ತನ್ನ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸನ್ನದ್ಧನಾಗಿ ನಿಂತನು.
Word by Word
प्रतिसंवार्यhaving warded off / restrained
प्रतिसंवार्य:
Karma
TypeVerb
Rootप्रतिसं√वृ (संवार्य)
Formल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययार्थक अव्यय), कर्तरि, पूर्वकाले (absolutive)
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अस्त्राणिweapons (missiles)
अस्त्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootअस्त्र
FormNeuter, Accusative, Plural
भीष्मby Bhishma
भीष्म:
Karana
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Instrumental (in compound sense), Singular
मुक्तानिreleased / discharged
मुक्तानि:
Karma
TypeAdjective
Root√मुच् (मुक्त)
Formक्त (past passive participle), Neuter, Accusative, Plural
संयुगेin battle
संयुगे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंयुग
FormNeuter, Locative, Singular
स्वेनwith his own
स्वेन:
Karana
TypeAdjective
Rootस्व
FormNeuter, Instrumental, Singular
अनीकेनarmy / troop
अनीकेन:
Karana
TypeNoun
Rootअनीक
FormNeuter, Instrumental, Singular
हृष्टेनdelighted / exultant
हृष्टेन:
Karana
TypeAdjective
Rootहृष्ट
FormNeuter, Instrumental, Singular
युद्धायfor battle
युद्धाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Dative, Singular
समुपस्थितःstood ready / presented himself
समुपस्थितः:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-उप-√स्था (उपस्थित)
Formक्त (past passive participle, used predicatively), Masculine, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaB
BhīṣmaA
astrāṇi (weapons)A
anīka (army/formation)S
saṃyuga (battlefield)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes