Shloka 24

Chapter 7: Dvīpa–Varṣa–Meru-varṇana

Description of the Dvīpa, Varṣas, and Mount Meru

Devanagari script

तस्या जम्ब्वा: फलरसो नदी भूत्वा जनाधिप । मेरुं प्रदक्षिणं कृत्वा सम्प्रयात्युत्तरान्‌ कुरून्‌ू,जनेश्वर! उस जम्बूके फलोंका रस नदीके रूपमें परिणत होकर मेरुगिरिकी प्रदक्षिणा करता हुआ उत्तर-कुरुवर्षमें पहुँच जाता है

Transliteration

tasyā jambvāḥ phalaraso nadī bhūtvā janādhipa | meruṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā samprayāty uttarān kurūn ||

Translation

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಜನಾಧಿಪನೇ! ಆ ಜಂಬೂವೃಕ್ಷದ ಫಲರಸವು ನದಿರೂಪವಾಗಿ, ಮೇರುಪರ್ವತವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಉತ್ತರ ಕುರುವರ್ಷಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ.

Word by Word

तस्याःof that (river/it)

जम्ब्वाःof the jambu-tree

फलरसःfruit-juice

नदीa river

भूत्वाhaving become

जनाधिपO lord of people (king)

मेरुम्Mount Meru

प्रदक्षिणम्clockwise / in circumambulation

कृत्वाhaving done / having made

सम्प्रयातिgoes forth / proceeds

उत्तरान्northern

कुरून्the Kurus (people/land)

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Janādhipa (the king, i.e., Dhṛtarāṣṭra as addressee)

Jambū tree

Mount Meru

Uttara-Kuru (Northern Kurus)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes