Shloka 1
Adhyāya 6: Pañca-mahābhūta–guṇa-nirdeśa and Sudarśana-dvīpa
Five Elements, Sensory Qualities, and a Cosmographic Island
/ अपन बक। हक २ >> - एक समान। षष्ठो5 ध्याय: सुदर्शनके वर्ष, पर्वत, 8 तथा शशाकृतिका व धृतराष्ट उवाच उक्तो द्वीपस्य संक्षेपो विधिवद् बुद्धिमंस्त्वया । तत्त्वज्ञश्नासि सर्वस्य विस्तरं ब्रूहि संजय,धृतराष्ट्र बोले--बुद्धिमान् संजय! तुमने सुदर्शन-द्वीपका विधिपूर्वक थोड़ेमें ही वर्णन कर दिया, परंतु तुम तो तत्त्वोंके ज्ञाता हो; अतः इस सम्पूर्ण द्वीपका विस्तारके साथ वर्णन करो
dhṛtarāṣṭra uvāca | ukto dvīpasya saṃkṣepo vidhivad buddhimaṃs tvayā | tattvajñaḥ asi sarvasya vistaraṃ brūhi sañjaya ||
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಬುದ್ಧಿವಂತ ಸಂಜಯಾ! ನೀನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಈ ದ್ವೀಪದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದೀ. ಆದರೆ ನೀನು ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳ ತತ್ತ್ವಜ್ಞನು; ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಂಜಯಾ, ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ದ್ವೀಪವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸು.
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a disciplined approach to knowledge: a proper summary is valuable, but a seeker may request fuller detail from a trustworthy, truth-knowing narrator. It models respectful inquiry and the responsibility of the learned to explain clearly.
Dhṛtarāṣṭra addresses Sañjaya, acknowledging that Sañjaya has already given a concise, methodical description of an island/continent, and now requests an expanded, detailed account.