Shloka 696

Daiva–Puruṣakāra Discourse and the Elephant-Corps Engagement (भीमगजानीक-सम्भ्रान्ति)

Devanagari script

भीमसेन: प्रजज्वाल क्रोधेनाग्निरिवैधित: । कलिंगराजके बाणोंसे आहत हो भीमसेन अंकुशकी मार खाये हुए हाथीके समान क्रोधसे जल उठे, मानो घीकी आहुति पाकर आग प्रज्वलित हो उठी हो

Transliteration

sañjaya uvāca | bhīmasenaḥ prajajvāla krodhenāgnir iva edhitaḥ | kaliṅgarājakaiḥ bāṇaiḥ āhataḥ bhīmasenaḥ aṅkuśa-māra-khāyita iva hastī krodhena jajvāla, ghṛtāhuti-prāpta iva agniḥ prajvalitaḥ |

Translation

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಕಲಿಂಗರಾಜನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆಘಾತಗೊಂಡ ಭೀಮಸೇನನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದನು; ತುಪ್ಪದ ಆಹುತಿ ಪಡೆದ ಜ್ವಾಲೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಏರಿದಂತೆ. ಅಂಕುಶದ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತನಾದ ಆನೆಯಂತೆ ಅವನು ರೋಷದಿಂದ ದಹಿಸಿದನು.

Word by Word

• भीमसेनः: Bhimasena
• भीमसेनः: Karta
• Type: Noun
• Root: भीमसेन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• प्रजज्वाल: blazed forth
• Type: Verb
• Root: ज्वल्
• Form: Perfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• क्रोधेन: with anger / by anger
• क्रोधेन: Karana
• Type: Noun
• Root: क्रोध
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• अग्निः: fire
• अग्निः: Karta
• Type: Noun
• Root: अग्नि
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• इव: like, as
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• एधितः: kindled, increased
• Type: Adjective
• Root: एध्
• Form: Masculine, Nominative, Singular, Past Passive Participle (kta)

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sanjaya
• Bhimasena (Bhima)
• King of Kalinga
• arrows
• fire (agni)
• elephant (hastin)
• elephant-goad (aṅkuśa)
• ghee oblation (ghṛtāhuti)