Shloka 17
स्वबाहुबलमास्थाय न न्यवर्तत पाण्डव: । न चचाल रथोपस्थाद् भीमसेनो महाबल:,चेदिदेशीय सैनिकोंके पलायन कर जानेपर समस्त कलिंग भीमसेनके निकट जा पहुँचे; तो भी महाबली पाण्डुनन्दन भीमसेन अपने बाहुबलका भरोसा करके पीछे नहीं हटे और न रथकी बैठकसे तनिक भी विचलित हुए
svabāhubalam āsthāya na nyavartata pāṇḍavaḥ | na cacāla rathopasthād bhīmaseno mahābalaḥ ||
ಚೇದಿ ದೇಶೀಯ ಸೈನಿಕರು ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಸಮಸ್ತ ಕಲಿಂಗರು ಭೀಮಸೇನನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿ ಬಂದರು; ಆದರೂ ಮಹಾಬಲಿ ಪಾಂಡುನಂದನ ಭೀಮಸೇನನು ತನ್ನ ಬಾಹುಬಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಹಿಂದೆ ಸರಲಿಲ್ಲ, ರಥಾಸನದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಪಮಾತ್ರವೂ ಚಲಿಸಲಿಲ್ಲ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣātra-dharma in battle: steadfastness under pressure. Bhīma’s refusal to retreat or even shift from his chariot-seat models courage, self-reliance, and unwavering resolve when confronted by danger.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Bhīmasena, relying on his own strength, does not retreat. Even amid intense combat conditions, he remains unmoved on his chariot, signaling dominance and fearlessness before the enemy.