Shloka 516
भीष्मधनंजयद्वैरथम्
Bhīṣma–Dhanaṃjaya Duel and the Opening Clash
Devanagari script
विरराज रणे राजन् सपुष्प इव किंशुक: । राजन! भीष्मजीके धनुषसे छूटे हुए उन बाणोंसे विद्ध होकर भगवान् मधुसूदन रणभूमिमें रक्तरंजित हो खिले हुए पलाशके वृक्षके समान शोभा पाने लगे
Transliteration
virarāja raṇe rājan sapuṣpa iva kiṃśukaḥ |
Translation
ರಾಜನೇ! ಸಮರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಪುಷ್ಪಿತ ಕಿಂಶುಕವೃಕ್ಷದಂತೆ ವಿರಾಜಮಾನನಾದನು. ಭೀಷ್ಮನ ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊರಟ ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಿದ್ಧನಾದ ಮಧುಸೂದನನು ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತವರ್ಣನಾದರೂ, ಅರಳಿದ ಪಲಾಶವೃಕ್ಷದಂತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕాంతಿಯಿಂದ ಶೋಭಿಸಿದನು।
Word by Word
विरराजshone forth
विरराज:
Karta
TypeVerb
Rootवि-राज्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, singular, Parasmaipada
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
Formmasculine, locative, singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, vocative, singular
सपुष्पःflowering, with blossoms
सपुष्पः:
Karta
TypeAdjective
Rootस-पुष्प
Formmasculine, nominative, singular
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
किंशुकःthe kiṃśuka tree (flame-of-the-forest)
किंशुकः:
TypeNoun
Rootकिंशुक
Formmasculine, nominative, singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaD
DhṛtarāṣṭraB
BhīṣmaM
Madhusūdana (Kṛṣṇa)B
battlefield (raṇa)B
bow (dhanus)A
arrows (bāṇa)K
kiṃśuka/palāśa treeVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes