Shloka 13
अक्षरब्रह्मयोगः | Akṣara-Brahma-Yoga
The Yoga of the Imperishable Brahman
Devanagari script
सम॑ कायशिशरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिर: । सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्वानवलोकयन्,काया, सिर और गलेको समान एवं अचल धारण करके और स्थिर होकरः अपनी नासिकाके अग्रभागपर दृष्टि जमाकर, अन्य दिशाओंको न देखता हुआ -
Transliteration
samaṁ kāyaśirogrīvaṁ dhārayann acalaṁ sthiraḥ | samprekṣya nāsikāgraṁ svaṁ diśaś cānavalokayan ||
Translation
ದೇಹ, ಶಿರಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕಂಠವನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಅಚಲವಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ತನ್ನ ಮೂಗಿನ ತುದಿಯ ಮೇಲೆ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೆಟ್ಟು, ಇತರ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೋಡದೆ ಇರಬೇಕು.
Word by Word
समम्evenly, equally
समम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
कायbody
काय:
Karma
TypeNoun
Rootकाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शिरःhead
शिरः:
Karma
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
ग्रीवम्neck
ग्रीवम्:
Karma
TypeNoun
Rootग्रीवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
धारयन्holding, maintaining
धारयन्:
Karta
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), परस्मैपदी-प्रयोग (कर्तरि), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अचलम्motionless
अचलम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअचल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
स्थिरःsteady
स्थिरः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्थिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सम्प्रेक्ष्यhaving fixed (the gaze), having looked at
सम्प्रेक्ष्य:
Karma
TypeVerb
Rootसम्+प्रेक्ष् (धातु)
Formल्यप् (क्त्वान्त/अव्ययीभाव-प्रयोग), कर्तरि, true
नासिका-अग्रम्tip of the nose
नासिका-अग्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootनासिका + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
स्वम्one's own
स्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
दिशःdirections
दिशः:
Karma
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formtrue
अनवलोकयन्not looking (at), not glancing
अनवलोकयन्:
Karta
TypeVerb
Rootअनु+अवलोक् (धातु)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), कर्तरि, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
अर्जुन उवाच
Characters & Entities
A
ArjunaN
nose-tip (nāsikāgra)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes