Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

उत्पातवर्णनम् (Utpāta-varṇanam) — Catalogue of Portents

धूमं ध्वजा: प्रमुडचन्ति कम्पमाना मुहुर्मुहु: । मुज्चन्त्यज्रारवर्ष च भेर्यश्व॒ पटहास्तथा,ध्वज बारंबार कम्पित होकर धूआँ छोड़ते हैं। ढोल, नगाड़े अंगारोंकी वर्षा करते हैं

dhūmaṃ dhvajāḥ pramuñcanti kampamānā muhur muhuḥ | muñcanty aṅgāravarṣaṃ ca bheryaś ca paṭahās tathā ||

ಧ್ವಜಗಳು ಮರುಮರು ಕಂಪಿಸಿ ಧೂಮವನ್ನು ಹೊರಬಿಡುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ; ಭೇರಿಗಳು, ಪಟಹಗಳು—ಯುದ್ಧದ ಡೋಲು-ನಗಾರೆಗಳು—ಅಂಗಾರವರ್ಷ ಮಾಡುವಂತೆ ಘೋಷಿಸುತ್ತಿವೆ. ಯುದ್ಧದ ಜಡ ಚಿಹ್ನೆಗಳೂ ಭಯಾನಕ ಪೂರ್ವಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿ, ಅಧರ್ಮಪ್ರೇರಿತ ಸಂಹಾರದ ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತಿವೆ.

धूमम्smoke
धूमम्:
Karma
TypeNoun
Rootधूम
FormMasculine, Accusative, Singular
ध्वजाःbanners/flags
ध्वजाः:
Karta
TypeNoun
Rootध्वज
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रमुञ्चन्तिrelease/emit
प्रमुञ्चन्ति:
Kriya
TypeVerb
Rootमुच्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada, Active, प्र
कम्पमानाःtrembling/shaking
कम्पमानाः:
Karta
TypeAdjective
Rootकम्प
FormMasculine, Nominative, Plural, Present participle (शतृ), Active
मुहुःagain and again
मुहुः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootमुहुः
मुहुःrepeatedly
मुहुः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootमुहुः
मुञ्चन्तिrelease/emit
मुञ्चन्ति:
Kriya
TypeVerb
Rootमुच्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada, Active
अङ्गारवर्षम्a shower of embers
अङ्गारवर्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootअङ्गारवर्ष
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
Sambandha
TypeIndeclinable
Root
भेर्यःkettledrums
भेर्यः:
Karta
TypeNoun
Rootभेरी
FormFeminine, Nominative, Plural
पटहाःdrums
पटहाः:
Karta
TypeNoun
Rootपटह
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाlikewise/also
तथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतथा

व्यास उवाच

V
Vyāsa
D
dhvaja (battle-standards/flags)
B
bhery (kettledrums)
P
paṭaha (drums)
D
dhūma (smoke)
A
aṅgāra (embers/sparks)