Shloka 42
ध्यानयोगः — Dhyāna-Yoga
Discipline of Meditation and Mental Restraint
Devanagari script
तस्मादज्ञानसम्भूत॑ हृत्स्थं ज्ञानासिना55त्मन: । छित्त्वैनं संशयं योगमातिष्लोत्तिष्ठ भारत,इसलिये हे भरतवंशी अर्जुन! तू हृदयमें स्थित इस अज्ञानजनित अपने संशयका विवेकज्ञानरूप तलवारद्वारा छेदन करके* समत्वरूप कर्मयोगमें स्थित हो जा और युद्धके लिये खड़ा हो जा
Translation
ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಭಾರತಾ! ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಅಜ್ಞಾನಜನಿತ ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ಜ್ಞಾನಖಡ್ಗದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿ, ಸಮತ್ವರೂಪ ಕರ್ಮಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗು; ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲು.
Word by Word
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Ablative, Singular
अज्ञानसम्भूतम्born of ignorance
अज्ञानसम्भूतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअज्ञानसम्भूत
FormNeuter, Accusative, Singular
हृत्स्थम्situated in the heart
हृत्स्थम्:
Karma
TypeAdjective
Rootहृत्स्थ
FormNeuter, Accusative, Singular
ज्ञानासिनाwith the sword of knowledge
ज्ञानासिना:
Karana
TypeNoun
Rootज्ञानासि
FormMasculine, Instrumental, Singular
आत्मनःof yourself
आत्मनः:
Sambandha
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
छित्त्वाhaving cut
छित्त्वा:
TypeVerb
Rootछिद्
FormAbsolutive (Gerund)
एनम्this (it/him)
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Accusative, Singular
संशयम्doubt
संशयम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंशय
FormMasculine, Accusative, Singular
योगम्yoga (discipline)
योगम्:
Karma
TypeNoun
Rootयोग
FormMasculine, Accusative, Singular
आतिष्ठtake refuge in / abide in
आतिष्ठ:
TypeVerb
Rootआ-स्था
FormImperative, Second, Singular
उत्तिष्ठrise up / stand up
उत्तिष्ठ:
TypeVerb
Rootउत्-स्था
FormImperative, Second, Singular
भारतO Bharata (descendant of Bharata)
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
अजुन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes