Shloka 13
कर्मयोग–ज्ञानयज्ञ–अवतारोपदेश
Karma-Yoga, Jñāna-Yajña, and Avatāra Instruction
देहिनो5स्मिन् यथा देहे कौमारं यौवनं जरा । तथा देहान्तरप्राप्तिर्धीरस्तत्र न मुह्दति,जैसे जीवात्माकी इस देहमें बालकपन, जवानी और वृद्धावस्था होती है, वैसे ही अन्य शरीरकी प्राप्ति होती है; उस विषयमें धीर पुरुष मोहित नहीं होता। अर्थात् जैसे कुमार, युवा और जरा-अवस्थारूप स्थूल शरीरका विकार अज्ञानसे आत्मामें भासता है, वैसे ही एक शरीरसे दूसरे शरीरको प्राप्त होनारूप सूक्ष्म शरीरका विकार भी अज्ञानसे ही आत्मामें भासता है, इसलिये तत्त्वको जाननेवाला धीर पुरुष मोहित नहीं होता
dehino 'smin yathā dehe kaumāraṁ yauvanaṁ jarā | tathā dehāntara-prāptir dhīras tatra na muhyati ||
ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ದೇಹಧಾರಿ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಬಾಲ್ಯ, ಯೌವನ, ಜರಾ ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಅದು ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ; ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಧೀರನು ಮೋಹಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The self (dehin) remains continuous while the body undergoes stages—childhood, youth, old age—and similarly the self takes on another body. Wisdom is shown as steadiness: understanding this continuity prevents delusion, excessive grief, or fear about bodily change and death.
Sañjaya is reporting the instruction being given on the battlefield context of the Mahābhārata’s Bhīṣma Parva. The teaching addresses the mental crisis surrounding killing and death in war by reframing death as a transition of embodiment, encouraging composure and discernment.