Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

भीष्मपर्व — अध्याय २: संजयस्य दिव्यदृष्टिप्रदानम् तथा निमित्तवर्णनम्

Granting Sañjaya Divine Sight and the Description of Omens

तेषु कालपरीतेषु विनश्यत्स्वेव भारत । कालपर्यायमाज्ञाय मा सम शोके मन: कृथा:,भारत! वे कालके अधीन होकर जब नष्ट होने लगें, तब इसे कालका चक्कर समझकर मनमें शोक न करना

teṣu kālaparīteṣu vinaśyatsv eva bhārata | kālaparyāyam ājñāya mā sma śoke manaḥ kṛthāḥ ||

ಓ ಭಾರತ! ಅವರು ಕಾಲದ ವಶವಾಗಿ ತಾವೇ ನಾಶವಾಗತೊಡಗಿದಾಗ, ಇದನ್ನು ಕಾಲಚಕ್ರದ ಪರಿವರ್ತನೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶೋಕವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡ.

तेषुin/among those
तेषु:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine/neuter, locative, plural
कालपरीतेषुwhen overtaken by Time
कालपरीतेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootकालपरीत
Formmasculine/neuter, locative, plural
विनश्यत्सुwhile (they) are perishing
विनश्यत्सु:
Adhikarana
TypeVerb
Rootविनश्
Formmasculine/neuter, locative, plural
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
Formmasculine, vocative, singular
कालपर्यायम्the course/turn of Time
कालपर्यायम्:
Karma
TypeNoun
Rootकालपर्याय
Formmasculine, accusative, singular
आज्ञायhaving understood/knowing
आज्ञाय:
TypeVerb
Rootज्ञा
Formabsolutive (ktvā/lyap)
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
समexcessively/altogether
सम:
TypeIndeclinable
Rootसम
शोकेin grief
शोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशोक
Formmasculine, locative, singular
मनःmind
मनः:
Karma
TypeNoun
Rootमनस्
Formneuter, accusative, singular
कृथाःmake/do
कृथाः:
TypeVerb
Rootकृ
Formimperative, 2nd, singular, parasmaipada

व्यास उवाच

B
Bhārata (address to a Kuru descendant)
K
Kāla (Time)