Shloka 25

भीष्मपर्व — अध्याय २: संजयस्य दिव्यदृष्टिप्रदानम् तथा निमित्तवर्णनम्

Granting Sañjaya Divine Sight and the Description of Omens

Devanagari script

अन्तरिक्षे वराहस्य वृषदंशस्य चो भयो: । प्रणादं युद्धयतो रात्रौ रौद्रं नित्यं प्रलक्षये,“सूअर और बिलाव दोनों आकाशमें उछल-उछलकर रातमें लड़ते और भयानक गर्जना करते हैं। यह बात मुझे प्रतिदिन दिखायी देती है

Transliteration

antarikṣe varāhasya vṛṣadaṃśasya cobhayoḥ | praṇādaṃ yuddhayato rātrau raudraṃ nityaṃ pralakṣaye ||

Translation

ನಾನು ನಿತ್ಯವೂ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ—ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ವರಾಹ ಮತ್ತು ವೃಷದಂಶ ಪರಸ್ಪರ ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಾ ಭೀಕರವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತವೆ.

Word by Word

अन्तरिक्षेin the sky/atmosphere

वराहस्यof the boar

वृषदंशस्यof the vṛṣadaṃśa (a kind of animal; often glossed as cat/ichneumon etc.)

चand

उभयोःof both

प्रणादम्roar/cry

युद्धयतोःof the two fighting

रात्रौat night

रौद्रम्terrible/fierce

नित्यम्always/daily

प्रलक्षयेI observe/notice

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

varāha (boar)

vṛṣadaṃśa (animal/creature)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes