Shloka 29

Chapter 19: Prativyūha of the Pāṇḍavas — Vajra (Acala) Formation and Dawn Omens

Devanagari script

त्वदीयानां परेषां च रथेषु विपुलान्‌ ध्वजान्‌ । अभिभूयार्जुनस्यैको रथे तस्थौ महाकपि:,राजन्‌! आपके तथा शत्रुओंके रथोपर जो बहुसंख्यक विशाल ध्वज फहरा रहे थे, उन सबको तिरस्कृत करके केवल अर्जुनके रथपर एकमात्र महान्‌ कपिसे उपलक्षित दिव्य ध्वज शोभा पाता था

Transliteration

tvadīyānāṁ pareṣāṁ ca ratheṣu vipulān dhvajān | abhibhūyārjunasyaiko rathe tasthau mahākapiḥ ||

Translation

ರಾಜನ್! ನಿಮ್ಮವರೂ ಶತ್ರುಗಳೂ ರಥಗಳ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಮಹಾಧ್ವಜಗಳು ಹಾರುತ್ತಿದ್ದವು; ಆದರೆ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೀರಿಸಿ ಅರ್ಜುನನ ರಥದ ಮೇಲೆ ಮಹಾಕಪಿ-ಚಿಹ್ನಿತ ಏಕೈಕ ಧ್ವಜವೇ ಅತ್ಯುನ್ನತವಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು—ಧರ್ಮವಿಜಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸುವಂತೆ.

Word by Word

त्वदीयानाम्of yours

परेषाम्of the others/enemies

चand

रथेषुon/in the chariots

विपुलान्large, vast

ध्वजान्banners/standards

अभिभूयhaving overpowered/surpassed

अर्जुनस्यof Arjuna

एकःone, single

रथेon the chariot

तस्थौstood, remained

महाकपिःthe great ape (Hanuman)

राजन्O king

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Dhṛtarāṣṭra

Arjuna

Mahākapi (Hanumān)

Dhvajā (banner/standard)

Ratha (chariot)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes