Shloka 34

भीष्मसेनासंनिवेशः — Bhīṣma’s Mobilization, Omens, and the Kaurava Array

Devanagari script

शुशुभे केतुमुख्येन पावकेन कलिज्भकः । श्वैतच्छत्रेण निष्केण चामरव्यजनेन च

Transliteration

śuśubhe ketumukhyena pāvakena kalijbhakaḥ | śvaitacchatreṇa niṣkeṇa cāmaravyajanena ca ||

Translation

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅಗ್ರಧ್ವಜದ ಮೇಲೆ ಅಗ್ನಿ-ಚಿಹ್ನವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಕಲಿಜ್ಭಕನು ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಶ್ವೇತ ಛತ್ರ, ನಿಷ್ಕ (ಕಂಠಹಾರ) ಮತ್ತು ಚಾಮರ-ವ್ಯಜನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿ ರಾಜಸಿಕ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದೀಪ್ತನಾಗಿದ್ದನು.

Word by Word

• शुशुभे: shone, was splendid
• शुशुभे: Karta
• Type: Verb
• Root: शुभ्
• Form: Perfect (Liṭ), 3, Singular, Parasmaipada

• केतुमुख्येन: with the chief banner/standard
• केतुमुख्येन: Karana
• Type: Adjective
• Root: केतुमुख्य
• Form: Masculine/Neuter, Instrumental, Singular

• पावकेन: with fire; with a fire-emblem
• पावकेन: Karana
• Type: Noun
• Root: पावक
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• कलिङ्गकः: the king of Kalinga (Kaliṅgaka)
• कलिङ्गकः: Karta
• Type: Noun
• Root: कलिङ्गक
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• श्वैतच्छत्रेण: with a white parasol
• श्वैतच्छत्रेण: Karana
• Type: Noun
• Root: श्वैतच्छत्र
• Form: Neuter, Instrumental, Singular

• निष्केण: with a gold ornament/necklace
• निष्केण: Karana
• Type: Noun
• Root: निष्क
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• चामरव्यजनेन: with a yak-tail fan (chāmara-fan)
• चामरव्यजनेन: Karana
• Type: Noun
• Root: चामरव्यजन
• Form: Neuter, Instrumental, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Kalijbhaka
• ketu (banner/standard)
• pāvaka (fire/Agni-sign)
• śveta-chatra (white parasol)
• niṣka (neck-ornament/medallion)
• cāmara-vyajana (yak-tail fan)