Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

दुःशासनो विकर्णश्व रथानास्थाय भास्वरान्‌ । पाण्डवानां रणे शूरा ध्वजिनीं समकम्पयन्‌,उस महाभयंकर युद्धमें किसीकी कोई विशेष पहचान नहीं रह गयी थी। भारत! तदनन्तर शल्य, कृपाचार्य, चित्रसेन, दशासन और विकर्ण--ये कौरववीर चमचमाते हुए रथोंपर बैठकर पाण्डवोंपर चढ़ आये और रणक्षेत्रमें उनकी सेनाको कँपाने लगे

sañjaya uvāca | duḥśāsano vikarṇaś ca rathān āsthāya bhāsvarān | pāṇḍavānāṃ raṇe śūrā dhvajinīṃ samakampayan |

ದುಃಶಾಸನ ಮತ್ತು ವಿಕರ್ಣ—ರಣಶೂರರು—ಭಾಸ್ವರ ರಥಗಳನ್ನು ಏರಿ ಪಾಂಡವರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಧ್ವಜಿನಿಯನ್ನು ನಡುಗಿಸಿದರು.

दुःशासनःDuhshasana
दुःशासनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुःशासन
FormMasculine, Nominative, Singular
विकर्णःVikarna
विकर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootविकर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
रथान्chariots
रथान्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Accusative, Plural
आस्थायhaving mounted/ascended
आस्थाय:
TypeVerb
Rootआ-स्था (स्था)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
भास्वरान्shining, radiant
भास्वरान्:
TypeAdjective
Rootभास्वर
FormMasculine, Accusative, Plural
पाण्डवानाम्of the Pandavas
पाण्डवानाम्:
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Genitive, Plural
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormNeuter, Locative, Singular
शूराःheroes, brave warriors
शूराः:
Karta
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Nominative, Plural
ध्वजिनीम्army, host
ध्वजिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootध्वजिनी
FormFeminine, Accusative, Singular
समकम्पयन्shaking, causing to tremble
समकम्पयन्:
TypeVerb
Rootसम्-कम्प्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Duḥśāsana
V
Vikarṇa
P
Pāṇḍavas
R
ratha (chariot)
D
dhvajinī (army)

Educational Q&A

The verse highlights a recurring Mahābhārata ethic: in war, power is often expressed through intimidation and disruption, yet such momentum can eclipse discernment and restraint—raising the question of how dharma is preserved amid battlefield frenzy.

Sañjaya reports that Duḥśāsana and Vikarṇa mount their shining chariots and surge forward against the Pāṇḍavas, causing the Pāṇḍava host (dhvajinī) to tremble—an image of a forceful Kaurava assault.