Shloka 4
Devanagari script
गौरस्तु मध्यमे द्वीपे गिरिर्मान:शिलो महान् । पर्वत: पश्चिमे कृष्णो नारायणसखो नृप,नरेश्वर! इनमेंसे मध्यम द्वीपमें मनः:शिला (मैनसिल)-का एक बहुत बड़ा पर्वत है; जो “गौर” नामसे विख्यात है। उसके पश्चिममें “कृष्ण” पर्वत है, जो नारायणको विशेष प्रिय है
Translation
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನರೇಶ್ವರ! ಈ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯದ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ‘ಮನಃಶಿಲಾ’ ಎಂಬ ಅತಿ ಮಹತ್ತರ ಪರ್ವತವಿದೆ; ಅದು ‘ಗೌರ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ‘ಕೃಷ್ಣ’ ಎಂಬ ಪರ್ವತವಿದೆ; ಅದು ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಿಯವಾದುದು.
Word by Word
गौरःGaur (name of a mountain)
गौरः:
Karta
TypeNoun
Rootगौर
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
मध्यमेin the middle
मध्यमे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootमध्यम
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
द्वीपेin the island/continent
द्वीपे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootद्वीप
FormMasculine, Locative, Singular
गिरिःmountain
गिरिः:
Karta
TypeNoun
Rootगिरि
FormMasculine, Nominative, Singular
मानःशिलःMānaḥśilā (name of a mountain)
मानःशिलः:
Karta
TypeNoun
Rootमानःशिल
FormMasculine, Nominative, Singular
महान्great
महान्:
TypeAdjective
Rootमहत्
FormMasculine, Nominative, Singular
पर्वतःmountain
पर्वतः:
Karta
TypeNoun
Rootपर्वत
FormMasculine, Nominative, Singular
पश्चिमेin the west / on the western side
पश्चिमे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootपश्चिम
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
कृष्णःKṛṣṇa (name of a mountain)
कृष्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
नारायणसखःfriend/dear to Nārāyaṇa
नारायणसखः:
TypeAdjective
Rootनारायण-सख
FormMasculine, Nominative, Singular
नृपO king
नृप:
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Vocative, Singular
नरेश्वरO lord of men
नरेश्वर:
TypeNoun
Rootनरेश्वर
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes