Shloka 56
अर्जुनने गंगानन्दन भीष्मके निकट पहुँचकर उन्हें तीखे बाणोंद्वारा पीड़ित करते हुए बड़ी सावधानीके साथ उनपर चढ़ाई की। ठीक वैसे ही, जैसे वनमें कोई मतवाला हाथी किसी मदोनन््मत्त गजराजपर आक्रमण कर रहा हो ।। प्रत्युद्ययौ च तं राजा भगदत्त: प्रतापवान् | त्रिधा भिन्नेन नागेन मदान्धेन महाबल:,तब प्रतापी एवं महाबली राजा भगदत्तने मदान्ध गजराजपर आरूढ़ हो अर्जुनके ऊपर धावा किया। उस हाथीके कुम्भस्थलमें तीन जगहसे मदकी धारा चू रही थी
arjunena gaṅgānandanaṃ bhīṣmaṃ nikatam upasaṃkramya tīkṣṇaiḥ śaraiḥ pīḍayan mahā-sāvadhānena tasminn abhyākrāntam; yathā vane mattaḥ hastī madonmattaṃ gajarājaṃ prati pradhāvati. pratyudyayau ca taṃ rājā bhagadattaḥ pratāpavān | tridhā bhinnena nāgena madāndhena mahābalaḥ ||
ಅರ್ಜುನನು ಗಂಗಾನಂದನ ಭೀಷ್ಮನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದು, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಾ, ಅತ್ಯಂತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು—ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಆನೆ ಮದಾಂಧ ಗಜರಾಜನ ಮೇಲೆ ಎರಗುವಂತೆ. ಆಗ ಪ್ರತಾಪವಂತನೂ ಮಹಾಬಲನೂ ಆದ ರಾಜ ಭಗದತ್ತನು, ಮದಾಂಧ ಗಜರಾಜದ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ಅರ್ಜುನನ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿದಾಳಿಗೆ ಧಾವಿಸಿದನು; ಆ ಆನೆಯ ಕುಂಭಸ್ಥಲಗಳಿಂದ ಮೂರು ಧಾರೆಯಾಗಿ ಮದಜಲ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು।
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights disciplined valor: even amid ferocity, Arjuna advances with careful alertness, suggesting that righteous combat (dharma-yuddha) demands control, precision, and responsibility rather than mere rage.
Arjuna closes in on Bhīṣma and wounds him with sharp arrows while advancing cautiously. In response, King Bhagadatta launches a counter-charge against Arjuna, riding a powerful musth-elephant whose temples pour rut-fluid in three streams.