Shloka 9
Bhīṣma’s Fall, the Arrow-bed (śara-talpa), and the Establishment of Guard
Devanagari script
पपात महती चोल्का मध्येनादित्यमण्डलात् । सकबन्धश्न परिघो भानुमावृत्य तिष्ठतति,'सूर्यमण्डलके मध्यभागसे बड़ी-बड़ी उल्काएँ गिरी हैं। कबन्धयुक्त परिघ सूर्यको चारों ओरसे घेरकर स्थित है
Transliteration
sañjaya uvāca | papāta mahatī colkā madhyenādityamaṇḍalāt | sa-kabandhaś ca parigho bhānum āvṛtya tiṣṭhati ||
Translation
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದಲೇ ಒಂದು ಮಹಾ ಉಲ್ಕೆಯು ಬಿದ್ದಿತು. ಮತ್ತು ಕಬಂಧಾಕೃತಿಯ ಸೂಚನೆಯುಳ್ಳ ಪರಿಘವು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಆವರಿಸಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ನಿಂತಿದೆ.
Word by Word
पपातfell
पपात:
TypeVerb
Rootपत्
Formलिट् (परोक्शभूत/परफेक्ट), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
महतीgreat, huge
महती:
Karta
TypeAdjective
Rootमहत्
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
उल्काmeteor, fireball
उल्का:
Karta
TypeNoun
Rootउल्का
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मध्येनthrough the middle
मध्येन:
Karana
TypeNoun
Rootमध्य
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
आदित्य-मण्डलात्from the sun’s disc
आदित्य-मण्डलात्:
Apadana
TypeNoun
Rootआदित्य-मण्डल
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
स-कबन्धःtogether with a headless trunk (kabandha)
स-कबन्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootकबन्ध
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
परिघःiron bar; (here) a ring/halo-like bar
परिघः:
Karta
TypeNoun
Rootपरिघ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भानुम्the sun
भानुम्:
Karma
TypeNoun
Rootभानु
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आवृत्यhaving covered, enveloping
आवृत्य:
TypeVerb
Rootआ-√वृ (वृञ्)
Formक्त्वान्त (अव्ययभाव/gerund), कर्तरि
तिष्ठतिstands, remains
तिष्ठति:
TypeVerb
Rootस्था
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SanjayaS
Surya (Aditya/Bhanu)U
ulkā (meteor)P
parigha (encircling ring/halo)K
kabandha (headless-trunk portent)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes