Shloka 796
भीष्मपर्व — अध्याय ११०: पार्थभीमयोः प्रहारः तथा भीष्माभिमुखं संग्रामविस्तारः
Arjuna and Bhima’s pressure; escalation toward Bhishma
अमड्ुल्यध्वजं दृष्टवा न युध्येयं कदाचन । राजेन्द्र! मेरे पहलेसे सोचे हुए इस संकल्पको सुनो, जिसकी ध्वजामें कोई अमंगलसूचक चिह्न हो, ऐसे पुरुषको देखकर मैं कभी उसके साथ युद्ध नहीं कर सकता
amaṅgulyadhvajaṃ dṛṣṭvā na yudhyeyaṃ kadācana | rājendra! me pūrvase soche hue isa saṅkalpako suno, jisakī dhvajāmeṃ koī amaṅgalasūcaka cihna ho, aise puruṣako dekhakara maiṃ kabhī usake sātha yuddha nahīṃ kara sakatā |
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು— ಯಾರ ಧ್ವಜದಲ್ಲಿ ಅಮಂಗಳ ಸೂಚಕ ಚಿಹ್ನೆ ಕಾಣುತ್ತದೋ, ಅವನೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಜೇಂದ್ರಾ! ಮುಂಚೆಯೇ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನನ್ನ ಈ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಕೇಳು— ಯಾರ ಕೇತುವಿನಲ್ಲಿ ಅನಿಷ್ಟ ಸೂಚಕ ಲಕ್ಷಣವಿದ್ದರೆ, ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ನಾನು ರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾರೆ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma frames warfare within ethical restraint: even in battle, one’s conduct is governed by prior vows and by attention to signs that indicate harm or impropriety. The verse highlights self-limitation and conscientious decision-making rather than unbounded aggression.
Bhishma addresses a king (rājendra) and declares a pre-formed resolve: if he sees a warrior whose banner bears inauspicious marks, he will not engage that person in combat. It presents Bhishma’s personal rule for participation in battle.