Shloka 62
भीष्मपर्व — अध्याय ११०: पार्थभीमयोः प्रहारः तथा भीष्माभिमुखं संग्रामविस्तारः
Arjuna and Bhima’s pressure; escalation toward Bhishma
उवाच राजा दीनात्मा प्रीतियुक्तमिदं वच: । गंगानन्दन भीष्म जब बारंबार इस प्रकार प्रसन्नता-पूर्वक कह रहे थे, उस समय राजा युधिष्ठटिरने दीन हृदयसे प्रेमपूर्वक यह बात कही-- || ६१ ई ।।
sañjaya uvāca | uvāca rājā dīnātmā prītiyuktam idaṁ vacaḥ | gaṅgānandana bhīṣma yadā bāraṁbāram evaṁ prakāraṁ prasannatā-pūrvakaṁ vadati sma, tadā rājā yudhiṣṭhiraḥ dīna-hṛdayena prītyā idaṁ vacaḥ uvāca— kathaṁ jayema sarvajña, kathaṁ rājyaṁ labhemahi |
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಗಂಗಾನಂದನ ಭೀಷ್ಮನು ಹೀಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತದಿಂದ, ಕೃಪಾಯುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ದುಃಖಭಾರಿತ ಹೃದಯವಿದ್ದರೂ ಭಕ್ತಿಭಾವ-ಪ್ರೇಮದಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಸ्नेಹಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ಸರ್ವಜ್ಞನೇ! ನಾವು ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಜಯಿಸೋಣ? ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮರಳಿ ಪಡೆಯೋಣ?”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharmic dilemma: victory and sovereignty are not sought as mere power, but as a moral problem requiring guidance from a wise elder. Yudhishthira’s question implies that rightful success in war must be aligned with dharma and proper counsel.
Sanjaya reports that Bhishma is speaking repeatedly and calmly; in response, the distressed yet respectful Yudhishthira addresses Bhishma as ‘all-knowing’ and asks how the Pandavas can win the war and recover the kingdom.