Shloka 8
Adhyāya 108 — Nimitta-darśana and Drona’s counsel amid Arjuna’s advance (निमित्तदर्शनं द्रोणोपदेशश्च)
ततः शतसहस्राणां हयानां सुबलात्मज: | विमलप्रासहस्तानामृष्टितोमरधारिणाम्,तदनन्तर सुबलपुत्र शकुनि एक लाख घुड़सवारोंकी सेनाके साथ युद्धके लिये आ पहुँचा। वे सभी सैनिक अपने हाथोंमें चमकते हुए प्रास, ऋष्टि और तोमर लिये हुए थे। सबको अपने शौर्यका अभिमान था। सभी बलवान, सुन्दर वेशभूषासे सुसज्जित और ध्वजा-पताकासे सुशोभित थे। अस्त्र-विद्याकी शिक्षा पाये हुए युद्धकुशल श्रेष्ठ पैदल सिपाहियोंकी भी बहुत बड़ी संख्या उन घुड़सवारोंके साथ थी
tataḥ śatasahasrāṇāṃ hayānāṃ subalātmajaḥ | vimalaprāsahastānām ṛṣṭitomaradhāriṇām ||
ಅನಂತರ ಸುಬಲನ ಪುತ್ರ ಶಕುನಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಅಶ್ವಾರೋಹಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಅವರ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ನಿರ್ಮಲ ಪ್ರಾಸಗಳು, ಋಷ್ಟಿಗಳು, ತೋಮರಗಳು—ಶೌರ್ಯದ ಗರ್ವದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧರಾದ ಮಹಾಬಲ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse primarily functions as battlefield reportage rather than direct moral instruction; ethically, it underscores the Mahābhārata’s recurring tension between martial excellence (kṣatriya-dharma) and the destructive scale of war—where pride in arms and numbers becomes a force that accelerates collective suffering.
Sañjaya describes Śakuni’s arrival on the battlefield with an enormous cavalry contingent—one hundred thousand horsemen—armed with gleaming spears, lances, and javelins, signaling the Kaurava side’s mobilization and readiness to intensify the fighting.