Shloka 20

सैन्यसंनिवेशः (Sainyasaṃniveśaḥ) — Deployment, Omens, and Yuddha-Dharma Conventions

Devanagari script

उदतिष्ठद्‌ रजो भौम॑ न प्राज्ञायत किंचन । अस्तड़त इवादित्ये सैन्येन सहसा55वृते,धरतीसे धूल उड़कर आकाशमें छा गयी। कुछ भी सूझ नहीं पड़ता था। सेनाकी गर्दसे सहसा आच्छादित हो जानेके कारण सूर्य अस्त हो गये-से जान पड़ते थे

Transliteration

udatiṣṭhad rajo bhaumaṁ na prājñāyata kiṁcana | astaṁ gata ivāditye sainyena sahasāvṛte ||

Translation

ಭೂಮಿಯಿಂದ ಧೂಳು ಎದ್ದು ಆಕಾಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿತು; ಏನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ। ಸೇನೆಯ ಧೂಳಿನಿಂದ ಏಕಾಏಕಿ ಎಲ್ಲವೂ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟುದರಿಂದ ಸೂರ್ಯನೂ ಅಸ್ತಮಿಸಿದಂತೆ ತೋಚಿತು।

Word by Word

उदतिष्ठत्arose, rose up

रजःdust

भौमम्earthy, from the ground

नnot

प्राज्ञायतwas perceived/known

किंचनanything (at all)

अस्तम्to setting (down), into sunset

इवas if, like

आदित्येwhen/with the sun (being so)

सैन्येनby the army

सहसाsuddenly, violently

आवृतेwhen (it was) covered/obscured

Speaker

वैशग्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśaṃpāyana

Āditya (the Sun)

sainya (the armies)

bhūmi/dharatī (the earth/ground)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes