Shloka 18
Āśvamedhika Parva, Adhyāya 77 — Saindhava resistance, Arjuna’s restraint, and Duḥśalā’s supplication
शशं चाशु विनिर्भिद्य मण्डलं शशिनो5पतत् । विपरीता दिशश्वापि सर्वा धूमाकुलास्तथा,पूर्वोक्त उल्काएँ चन्द्रमामें स्थित हुए शश-चिह्नका भेदन करके चन्द्रमण्डलके चारों ओर गिरने लगीं । सम्पूर्ण दिशाएँ धूमाच्छन्न होकर विपरीत प्रतीत होने लगीं
śaśaṃ cāśu vinirbhidya maṇḍalaṃ śaśino ’patat | viparītā diśaś cāpi sarvā dhūmākulās tathā ||
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಉಲ್ಕೆಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿನ ಶಶಚಿಹ್ನವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಚಂದ್ರಮಂಡಲದ ಸುತ್ತಲೂ ಬಿದ್ದುಹೋಯವು. ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಹೊಗೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ ತಲೆಕೆಳಗಾದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದವು—ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅನರ್ಥ ಮತ್ತು ಧರ್ಮವ್ಯತ್ಯಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಭೀಕರ ನಿಮಿತ್ತವಿದು.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When the cosmos appears disordered—moon-marks struck, directions inverted, smoke everywhere—the epic frames it as a moral warning: collective adharma and looming danger manifest as unsettling portents, urging rulers and society toward vigilance and restoration of dharma.
The narrator describes terrifying celestial omens: fiery objects (implied meteors/ulkaa) seem to strike the Moon’s hare-mark and fall around it, while all quarters become smoke-filled and appear reversed—an atmosphere of impending crisis.