Shloka 2
Traigarta Attempt to Seize the Aśvamedha Horse; Arjuna’s Restraint and Tactical Victory
Devanagari script
कृत्वा स पशुबन्धांश्व दीक्षित: पाण्डुनन्दन: । धर्मराजो महातेजा: सहर्व्विम्भिव्यरोचत,पशुबन्ध-कर्म करके यज्ञकी दीक्षा लिये हुए महातेजस्वी पाण्डुनन्दन धर्मराज युधिष्छिर ऋत्विजोंके साथ बड़ी शोभा पाने लगे
Transliteration
kṛtvā sa paśubandhān aśvān dīkṣitaḥ pāṇḍunandanaḥ | dharmarājo mahātejāḥ sahartvijbhir vyarocat ||
Translation
ಪಶುಬಂಧದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಯಜ್ಞದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಪಾಂಡುನಂದನ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಋತ್ವಿಜರ ಸಂಗಡ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ ತೋರ್ಪಟ್ಟನು.
Word by Word
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)
सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
पशुबन्धान्animal-ties/animal-bindings (ritual bindings)
पशुबन्धान्:
Karma
TypeNoun
Rootपशुबन्ध (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
दीक्षितःinitiated (having taken consecration)
दीक्षितः:
TypeAdjective
Rootदीक्षित (प्रातिपदिक; √दिक्ष्/दीक्ष् + क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
पाण्डुनन्दनःson of Pāṇḍu
पाण्डुनन्दनः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डुनन्दन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मराजःking of dharma (Yudhiṣṭhira)
धर्मराजः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मराज (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
महातेजाःof great splendor
महातेजाः:
TypeAdjective
Rootमहातेजस् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formindeclinable (with)
ऋत्विग्भिःwith the priests (ṛtviks)
ऋत्विग्भिः:
Karana
TypeNoun
Rootऋत्विज् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
व्यरोचतshone, appeared splendid
व्यरोचत:
TypeVerb
Rootरुच् (धातु) + वि
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaY
Yudhiṣṭhira (Dharmarāja, Pāṇḍunandana)Ṛ
ṛtvij (officiating priests)A
aśva (horse)P
paśu (sacrificial animal)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes