Shloka 14
यदि सम धर्मराज्ञा वा भीमसेनेन वा पुनः । त्वया वा पुण्डरीकाक्ष वाक्यमुक्तमिदं भवेत्,'प्रभो! पुण्डरीकाक्ष! यदि धर्मराज अथवा आर्य भीमसेन या आपने ही ऐसा कह दिया होता कि यह सींक इस बालकको न मारकर इसकी अनजान माताको ही मार डाले, तब केवल मैं ही नष्ट हुई होती। उस दशामें यह अनर्थ नहीं होता
yadi sama dharmarājñā vā bhīmasenena vā punaḥ | tvayā vā puṇḍarīkākṣa vākyam uktam idaṃ bhavet |
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ! ಈ ವಚನವನ್ನು ಧರ್ಮರಾಜನೋ, ಭೀಮಸೇನನೋ, ಅಥವಾ ನೀನೇ ಹೇಳಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಫಲವು ನನ್ನ ಮೇಲೆಯೇ ಮಾತ್ರ ಬಿದ್ದಿರುತ್ತಿತ್ತು; ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಭಯಂಕರ ಅನರ್ಥ ಸಂಭವಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores moral accountability in speech: words spoken by authoritative figures can redirect blame and consequences, and careless utterances can trigger disproportionate harm. It highlights the ethical weight of command and counsel in a dharma-centered society.
A speaker addresses Kṛṣṇa (Puṇḍarīkākṣa), reflecting that if such a directive had come from Yudhiṣṭhira, Bhīma, or Kṛṣṇa himself, the fallout would have been limited to the speaker alone; instead, the situation has escalated into a broader calamity.