Shloka 21

जनक–ब्राह्मणसंवादः

Viṣaya, Mamatva, and Self-Mastery

Devanagari script

नाहमात्मार्थमिच्छामि स्पर्शास्त्वचि गताश्न ये । तस्मान्मे निर्जितो वायुर्वशे तिष्ठति नित्यदा,तथा मैं त्वचाके संसर्गसे प्राप्त हुए स्पर्शजनित सुखोंको अपने लिये नहीं चाहता, अतः मेरे द्वारा जीता हुआ वायु सदा मेरे वशमें रहता है

Transliteration

nāham ātmārtham icchāmi sparśās tvaci gatāś ca ye | tasmān me nirjito vāyur vaśe tiṣṭhati nityadā ||

Translation

ಜನಕನು ಹೇಳಿದನು—ಚರ್ಮಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸ್ಪರ್ಶಜನ್ಯ ಸುಖಗಳನ್ನೂ ನಾನು ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಕಾರಣ ವಾಯುವನ್ನೂ ನಾನು ಜಯಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಅದು ಸದಾ ನನ್ನ ವಶದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.

Word by Word

नnot

अहम्I

आत्मार्थम्for my own sake

इच्छामिI desire

स्पर्शाःtouches; contacts

त्वचिin/on the skin

गताःgone; having reached

अश्नeat; consume

येwhich; those who/that

तस्मात्therefore; from that

मेof me; my

निर्जितःconquered; subdued

वायुःwind; vital air

वशेunder control; in subjection

तिष्ठतिstands; remains

नित्यदाalways

Speaker

जनक उवाच

Characters & Entities

Janaka

vāyu (vital wind/breath)

tvac (skin)

sparśa (touch)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes