Shloka 18
Yudhiṣṭhira’s Grief, Kṛṣṇa’s Consolation, and Vyāsa’s Admonition (युधिष्ठिरशोक-निवारणोपदेशः)
(यथा वै कामजां मायां परित्यक्तुं त्वमहसि । तथा तु कुर्वन् नृपतिननिबन्धेन युज्यते ।।
yudhiṣṭhira uvāca |
yathā vai kāmajāṃ māyāṃ parityaktuṃ tvam arhasi |
tathā tu kurvan nṛpatir anibandhena yujyate ||
asakṛc cāpi saṃdehāś chinnās te kāmajā mayā |
aśraddadhāno durmedhā luptasmṛtir asi dhruvam ||
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು— “ಕಾಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಮಾಯೆಯನ್ನು ನೀನು ಹೇಗೆ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವ ರಾಜನು ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ನಿನ್ನ ಕಾಮಜನ್ಯ ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೂ ನೀನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಗೊಂದಲಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ನಿನ್ನ ಸ್ಮೃತಿ ಮತ್ತು ವಿವೇಕ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಸುಕಾಗಿದೆ.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Desire generates delusion and doubt; a ruler who renounces this desire-born illusion and acts with detachment avoids bondage. Ethical governance depends on inner self-mastery rather than mere external power.
Yudhiṣṭhira admonishes his interlocutor, urging the abandonment of desire-born delusion. He says he has repeatedly resolved the other’s doubts, but the listener’s lack of faith and confused intellect prevents acceptance, leading to impaired remembrance and judgment.