Shloka 9
Kāma–Mamatā–Upadeśa
Discourse on Desire, Possessiveness, and Ritual Duty
कामात्मान॑ न प्रशंसन्ति लोके नेहाकामा काचिदस्ति प्रवृत्ति: । सर्वे कामा मनसोज्जप्रभूता यान् पण्डित: संहरते विचिन्त्य
kāmātmānaṁ na praśaṁsanti loke nehākāmā kācid asti pravṛttiḥ | sarve kāmā manaso 'jja-prabhūtā yān paṇḍitaḥ saṁharate vicintya ||
ಕಾಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತವಾದ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವನನ್ನು ಲೋಕವು ಪ್ರಶಂಸಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಆಸೆಯಿಲ್ಲದೆ ಯಾವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ; ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳೂ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಂಡಿತನು ಆಳವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿ, ಆಸೆಗಳನ್ನು ದುಃಖದ ಕಾರಣವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಅವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Desire originates in the mind and drives worldly action, but a desire-ruled person is not esteemed; the wise reflect on desire as a cause of suffering and therefore restrain and relinquish it.
Vāyudeva is speaking a didactic instruction, explaining the psychology of action (pravṛtti) and the ethical ideal of self-mastery through curbing desires.