Kāma–Mamatā–Upadeśa
Discourse on Desire, Possessiveness, and Ritual Duty
विधिपूर्वक दक्षिणा देकर आप अभश्वमेधका तथा पर्याप्त दक्षिणावाले अन्यान्य समृद्धिशाली यज्ञोंका अनुष्ठान कीजिये। अपने मारे गये भाई-बन्धुओंको बारंबार याद करके आपके मनमें व्यथा नहीं होनी चाहिये। इस समरांगणमें जिनका वध हुआ है, उन्हें आप फिर नहीं देख सकते ।।
vidhipūrvakaṃ dakṣiṇāṃ dattvā aśvamedhān tathā paryāptadakṣiṇān anyāny api samṛddhiśālino yajñān anuṣṭhīyatām. hata-bhrātṛ-bandhūn bāraṃbāraṃ smṛtvā tava manasi vyathā na bhavitavyā. asmin samarāṅgaṇe yeṣāṃ vadhaḥ kṛtaḥ tān punar na draṣṭuṃ śaknoṣi. sa tvaṃ iṣṭvā mahāyajñaiḥ samṛddhair āptadakṣiṇaiḥ loke parāṃ kīrtiṃ prāpya paratra agryāṃ gatiṃ gamiṣyasi.
ವಾಯು ಹೇಳಿದರು—ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ನೀನು ಅಶ್ವಮೇಧವನ್ನೂ, ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ದಕ್ಷಿಣೆಯುಳ್ಳ ಇತರ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನೂ ಆಚರಿಸು. ಹತರಾದ ಸಹೋದರ-ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಮರುಮರು ಸ್ಮರಿಸಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶೋಕವ್ಯಥೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡ. ಈ ಸಮರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಹತರಾದವರನ್ನು ನೀನು ಮತ್ತೆ ಕಾಣಲಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಪರ್ಯಾಯ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ನೆರವೇರಿಸಿದರೆ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಗತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುವೆ.
वायुदेव उवाच
Do not remain trapped in grief over the irretrievable dead; instead, fulfill dharma through properly performed, well-endowed sacrifices (especially the Aśvamedha), which yield worldly renown and a superior destiny hereafter.
Vāyudeva addresses a royal figure in the post-war context, urging him to stop repeatedly lamenting slain relatives and to undertake major Vedic rites with adequate dakṣiṇā, promising fame in this world and the highest path in the next.