Shloka 73
धृतराष्ट्रस्य वनप्रस्थानानुज्ञा | Permission for Dhṛtarāṣṭra’s Forest-Retirement
पूर्वराज्ञां च पुत्रो5यमिति कृत्वानुजानथ । “यह राजा धृतराष्ट्र बूढ़ा है। इसके पुत्र मारे गये हैं; अतः यह दुःखमें डूबा हुआ है और यह अपने प्राचीन राजाओंका वंशज है'--ऐसा समझकर आपलोग मेरे अपराधोंको क्षमा करते हुए मुझे वनमें जानेकी आज्ञा दें
pūrvarājñāṃ ca putro ’yam iti kṛtvānujānatha |
‘ಇವನು ಪೂರ್ವರಾಜರ ವಂಶಜ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿರಿ. ‘ಈ ರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ವೃದ್ಧನು; ಅವನ ಪುತ್ರರು ಹತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಾನೆ; ಮತ್ತು ಅವನು ಹಿಂದಿನ ರಾಜವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು’ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ನನ್ನ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ, ನನಗೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಅನುಮತಿ ಕೊಡಿ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds compassion and dharmic discretion: one should temper judgment with awareness of age, bereavement, and lineage-responsibility, and respond with forgiveness and permission for a life of withdrawal when worldly duties have collapsed.
The speaker frames Dhṛtarāṣṭra as an aged, grief-stricken scion of the old royal line and urges others to pardon perceived faults and allow him to depart to the forest—signaling the transition from courtly life to vānaprastha/retirement.