Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

धृतराष्ट्रस्य पश्चात्तापः तथा वनप्रस्थानानुज्ञा | Dhṛtarāṣṭra’s Remorse and Request for Forest-Retirement

चारयेथाश्ष सततं चारैरविदित: परै: | परीक्षितैर्बहुविधै: स्वराष्ट्प्रतिवासिभि:

cārayethāś ca satataṃ cārair aviditaḥ paraiḥ | parīkṣitair bahuvidhaiḥ svarāṣṭra-prativāsibhiḥ ||

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಯದಂತೆ, ಪರೀಕ್ಷಿತರೂ ತಮ್ಮದೇ ರಾಜ್ಯದ ನಿವಾಸಿಗಳೂ ಆದ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಗುಪ್ತಚಾರರ ಮೂಲಕ ಸದಾ ಶತ್ರುವನ್ನು ಗಮನಿಸು. ಅವರ ಗುಪ್ತ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು, ಶತ್ರು ನಿನ್ನ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಅರಿಯದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಿಸು.

चारयेत्should employ/send (to spy)
चारयेत्:
Karta
TypeVerb
Rootचारय् (caus. of चर्)
FormVidhi-lin (optative), 3, singular, Parasmaipada
एतान्these
एतान्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
Formmasculine, accusative, plural
सततम्constantly
सततम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसतत
चारैःby spies/agents
चारैः:
Karana
TypeNoun
Rootचार
Formmasculine, instrumental, plural
अविदितःunknown
अविदितः:
Karta
TypeAdjective
Rootअविदित (ppp of √विद् with neg. a-)
Formmasculine, nominative, singular
परैःby others/enemies
परैः:
Karana
TypeNoun/Adjective
Rootपर
Formmasculine, instrumental, plural
परीक्षितैःtested/verified
परीक्षितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootपरीक्षित (ppp of pari-√इक्ष्)
Formmasculine, instrumental, plural
बहुविधैःof many kinds/various
बहुविधैः:
Karana
TypeAdjective
Rootबहुविध
Formmasculine, instrumental, plural
स्वराष्ट्रप्रतिवासिभिःby those dwelling in one’s own kingdom
स्वराष्ट्रप्रतिवासिभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootस्व-राष्ट्र-प्रतिवासिन्
Formmasculine, instrumental, plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
S
spies (cāra)
E
enemies (para)

Educational Q&A

A ruler should practice vigilant, continuous intelligence-gathering through trustworthy, well-tested agents—preferably rooted in the home territory—while ensuring operational secrecy so that the enemy cannot learn the ruler’s own plans.

Vaiśampāyana conveys a counsel of governance: the use of diverse, vetted spies to uncover an enemy’s concealed intentions, coupled with careful measures to keep one’s own affairs hidden from hostile powers.