Shloka 9
Bhāgīrathī-tīra-śauca, Kurukṣetra-gamana, and Śatayūpa-āśrama-dīkṣā (गङ्गातीरशौच–कुरुक्षेत्रगमन–शतयूपाश्रमदीक्षा)
जामय: पूजिता: कच्चित् तव गेहे नरर्षभ । नरश्रेष्ठ! तुम्हारे राज्यमें स्त्रियों, बालकों और वृद्धोंको दुःख तो नहीं भोगना पड़ता? वे जीविकाके लिये भीख तो नहीं माँगते हैं? तुम्हारे घरमें सौभाग्यवती बहू-बेटियोंका आदर- सत्कार तो होता है न? ।।
Dhṛtarāṣṭra uvāca: Jāmayaḥ pūjitāḥ kaccit tava gehe nararṣabha? Naraśreṣṭha! Tava rājyaṁe striyo bālakāś ca vṛddhāś ca duḥkhaṁ na bhogayanti? Te jīvikārthaṁ bhikṣāṁ na yācante? Tava gehe saubhāgyavatīnāṁ vadhū-duhitṝṇāṁ ādarasatkāraḥ kaccid bhavati? Kaccid rājarṣivaṁśo ’yaṁ tvām āsādya mahīpatim…
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಿನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸೊಸೆಯರು ಮತ್ತು ಪುತ್ರಿಯರು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆಯೇ? ಹೇ ನರರ್ಷಭ, ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಬಾಲಕರು, ವೃದ್ಧರು ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಬಾಧ್ಯರಾಗಿಲ್ಲವಲ್ಲ, ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲವಲ್ಲ? ಹಾಗೆಯೇ ಈ ರಾಜರ್ಷಿವಂಶವು ನಿನ್ನನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ಪಡೆದು ಸಮ್ಯಕ್ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ?
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
A king’s legitimacy is measured by dharma in practice: safeguarding the vulnerable (women, children, elders), preventing destitution and begging, and maintaining honor and respectful treatment within the household—especially toward daughters-in-law and daughters.
Dhṛtarāṣṭra poses traditional ‘kaccit’ welfare-questions to a ruler, checking whether the realm and household are well-governed: whether dependents suffer, whether poverty has driven people to beg, and whether women of the family receive due respect—framing good kingship as care and social order.