Shloka 18
Bhāgīrathī-tīra-śauca, Kurukṣetra-gamana, and Śatayūpa-āśrama-dīkṣā (गङ्गातीरशौच–कुरुक्षेत्रगमन–शतयूपाश्रमदीक्षा)
इत्येवं ब्रुवतस्तस्य जटी वीटामुख: कृश: । दिग्वासा मलदिग्धाड़री वनरेणुसमुक्षित:
ity evaṁ bruvatas tasya jaṭī vīṭāmukhaḥ kṛśaḥ | digvāsā maladigdhāṅgo vanareṇusamukṣitaḥ |
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ದೂರದಿಂದ ಜಟಾಧಾರಿಯಾದ, ಕೃಶಕಾಯನಾದ ವಿದುರನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅವನ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ತುಂಡಿನಂತೆ ಏನೋ ಇತ್ತು; ಅವನು ದಿಗಂಬರ. ದೇಹವೆಲ್ಲ ಮಲಿನದಿಂದ ಮಸುಕಾಗಿತ್ತು; ಅರಣ್ಯದ ಧೂಳಿನಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಆಗಮನದ ಸುದ್ದಿ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ವಿದುರನು ಆಶ್ರಮದ ಕಡೆ ಒಮ್ಮೆ ನೋಡುತ್ತಲೇ ಅಚಾನಕ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿದನು.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights vairāgya (detachment) expressed through austere discipline: Vidura’s outward abandonment of comfort and social markers, and his turning back from the hermitage, underscore restraint, non-attachment to honor or welcome, and a dharmic focus on inner realization rather than public recognition.
While Dhṛtarāṣṭra is speaking, Vidura appears from afar in a severe ascetic state—matted hair, emaciated, naked, dust-covered, with a lump/stone-like object in his mouth suggesting a vow of silence. Yudhiṣṭhira is informed, but Vidura, after looking toward the hermitage, abruptly turns back and withdraws.