Shloka 13
द्रौपदी आदि स्त्रियाँ भी शिबिकाओंमें बैठकर दीन-दुखियोंको असंख्य धन बाँटती हुई जा रही थीं। रनिवासके अध्यक्ष सब ओरसे उनकी रक्षा कर रहे थे ।। समृद्धरथहस्त्यश्वं वेगुवीणानुनादितम् । शुशुभे पाण्डवं सैन्यं तत् तदा भरतर्षभ,पाण्डवोंकी सेनामें रथ, हाथी और घोड़ोंकी अधिकता थी। उसमें कहीं वंशी बजती थी और कहीं वीणा। भरतश्रेष्ठ! इन वाद्योंकी ध्वनिसे निनादित होनेके कारण वह पाण्डव-सेना उस समय बड़ी शोभा पा रही थी
vaiśaṃpāyana uvāca | draupadī-ādyāḥ striyaḥ śibikāsu niṣaṇṇā dīna-duḥkhitān asakhyaṃ dhanaṃ vitarantyaḥ prayayuḥ | ranivāsa-adhyakṣāḥ sarvataḥ tāsāṃ rakṣāṃ kurvanti sma || samṛddha-ratha-hasty-aśvaṃ vegu-vīṇā-anunāditam | śuśubhe pāṇḍavaṃ sainyaṃ tat tadā bharatarṣabha ||
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ದ್ರೌಪದಿ ಮೊದಲಾದ ರಾಜಸ್ತ್ರೀಯರು ಶಿಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ದೀನದುಃಖಿತರಿಗೆ ಅಪಾರ ಧನವನ್ನು ಹಂಚುತ್ತಾ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂತಃಪುರದ ಅಧೀಕ್ಷಕರು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಅವರನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ರಥ-ಹಸ್ತಿ-ಅಶ್ವಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಪಾಂಡವಸೇನೆ ವೇಣು ಮತ್ತು ವೀಣೆಯ ನಾದದಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic kingship and household ethics: even in a grand, martial movement, the royal household visibly practices dāna (charity) toward the dīna-duḥkhita (poor and suffering), while ensuring proper protection and order. Splendor is presented as legitimate when paired with responsibility and compassion.
Draupadī and the other royal women travel in palanquins, distributing abundant wealth to the needy. Officials guard them from all sides. Simultaneously, the Pāṇḍava army is described as large and well-equipped with chariots, elephants, and horses, and made impressive by the resonant music of flutes and vīṇās.