Shloka 12
धृतराष्ट्रस्य वनप्रस्थानम् — Dhṛtarāṣṭra’s Departure for Forest Life
Devanagari script
प्रासादहर्म्यसंवृद्धामत्यन्तसुखभागिनीम् । कदा तु जननीं श्रान्तां द्रक्ष्यामि भूशदु:खिताम्,“जो महलों और अट्ठटालिकाओंमें पलकर बड़ी हुई हैं, अत्यन्त सुखकी भागिनी रही हैं, वे ही माता कुन्ती अब थककर अत्यन्त दुःख उठाती होंगी! मुझे कब उनके दर्शन होंगे?
Translation
ಪ್ರಾಸಾದ-ಹರ್ಮ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಅತ್ಯಂತ ಸುಖಭಾಗಿನಿಯಾಗಿದ್ದ ಆ ಜನನಿ ಈಗ ಶ್ರಾಂತಳಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು. ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಯಾವಾಗ ದರ್ಶನ ಮಾಡುವೆನು?
Word by Word
प्रासादहर्म्यसंवृद्धाम्brought up amid palaces and mansions
प्रासादहर्म्यसंवृद्धाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रासाद-हर्म्य-संवृद्धा
FormFeminine, Accusative, Singular
अत्यन्तसुखभागिनीम्one who had an exceedingly happy lot
अत्यन्तसुखभागिनीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअत्यन्त-सुख-भागिनी
FormFeminine, Accusative, Singular
कदाwhen?
कदा:
TypeIndeclinable
Rootकदा
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
जननीम्mother
जननीम्:
Karma
TypeNoun
Rootजननी
FormFeminine, Accusative, Singular
श्रान्ताम्weary, exhausted
श्रान्ताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootश्रान्त
FormFeminine, Accusative, Singular
द्रक्ष्यामिshall I see
द्रक्ष्यामि:
TypeVerb
Rootदृश्
FormSimple Future (Luṭ), 1st, Singular
भूशदुःखिताम्afflicted with great sorrow
भूशदुःखिताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootभूश-दुःखिता
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes