Shloka 48
Chatra–Upānah Dāna: Origin Narrative
Jamadagni–Reṇukā–Sūrya Saṃvāda
इन्द्र बोले--भगवन्! मैंने लोभवश कमलोंको नहीं लिया था। आपलोगोंके मुखसे धर्मकी बातें सुनना चाहता था
indra uvāca—bhagavan! mayā lobhavaśaḥ kamalāni na gṛhītāni. yuṣmākaṁ mukhāt dharmakathāḥ śrotum icchann eva etāni kamalāni apahṛtavān. ataḥ adya mayā yuṣmākaṁ mukhāt sa āṛṣaḥ sanātano dharmaḥ śrutaḥ yaḥ nityaḥ avikārī anāmayaḥ ca saṁsārasāgarāt pāraṁ netuṁ setuvat. anena dharmaśrutīnāṁ utkarṣaḥ siddhaḥ.
ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು— ಭಗವನ್! ನಾನು ಲೋಭದಿಂದ ಕಮಲಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಮುಖದಿಂದ ಧರ್ಮೋಪದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದಲೇ ಅವನ್ನು ಹಿಡಿದೆ. ಇಂದು ನಿಮ್ಮ ವಚನಗಳಿಂದ ನಾನು ಆ ಋಷಿಪ್ರಕಟಿತ ಸನಾತನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಕೇಳಿದೆ—ಅದು ನಿತ್ಯ, ಅವ್ಯಯ, ಅನಾಮಯ; ಸಂಸಾರಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿಸುವ ಸೇತುವೆಯಂತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಧರ್ಮಶ್ರುತಿಗಳ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ದೃಢವಾಗುತ್ತದೆ.
अगस्त्य उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes that true dharma, taught by the sages, is timeless and transformative—like a bridge across saṁsāra—and that hearing dharma directly from the wise is itself a supreme good. It also highlights ethical scrutiny of intention: Indra claims his act was not greed-driven but aimed at gaining dharma-instruction.
Indra addresses the sage (Agastya), explaining why he took the lotuses. He confesses the act, denies greed as the motive, and states that the seizure was a means to prompt a dharma-discourse. He then affirms that he has now heard the ancient, rishi-taught dharma and praises its power to carry one beyond worldly existence.