Shloka 8
Śrāddha-pravṛtti-kathana and Varjya-dravya-nirdeśa
Origin and Prohibitions in Śrāddha
आजेन वापि लौहेन मघास्वेव यतव्रत: । हस्तिच्छायासु विधिवत् कर्णव्यजनवीजितम्
ājena vāpi lauhena maghāsveva yatavrataḥ | hasticchāyāsu vidhivat karṇavyajanavījitam ||
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—“ಅಥವಾ ಅವನು ನಿಯಮಪಾಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಮಘಾ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲೇ, ಆನೆಯ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಕೂತು, ಆನೆಯ ಕಿವಿಯೇ ವ್ಯಜನವಾಗಿರುವಂತೆ ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತಾ, ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ನಮ್ಮ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ—ಅಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿಯ ಪಾಯಸವೋ ಅಥವಾ ಲೌಹ-ಶಾಕದ ಪದಾರ್ಥವೋ ಅರ್ಪಿಸಲಿ.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes disciplined observance of prescribed rites: śrāddha should be performed with proper procedure (vidhivat), appropriate offerings, and attention to auspicious timing (Maghā), showing that dharma is upheld through careful, rule-governed ancestral duty.
Bhishma is describing a specific, rule-bound mode of performing śrāddha: during the Maghā nakṣatra, the performer—steadfast in vows—sits in an elephant’s shade and is fanned by the elephant’s ears, while offering designated foods such as rice-pāyasa or lauhā-śāka, underscoring the ritual’s exacting conditions.