Shloka 46
गोप्रदानगुणाः तथा कपिलागोविधानम्
Merits of Cow-Gift and the Origin-Account of Kapilā Cows
Devanagari script
कान्तारे ब्राह्मणान् गाश्न यः परित्राति कौशिक । क्षणेन विप्रमुच्येत तस्य पुण्यफलं शृणु
Translation
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು— ಓ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ (ಇಂದ್ರ)! ದುರ್ಗಮ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ಹಸುಗಳನ್ನೂ ಯಾರು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಸಮಸ್ತ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನೂ ಕೇಳು.
Word by Word
कान्तारेin a forest/wilderness
कान्तारे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकान्तार
FormNeuter, Locative, Singular
ब्राह्मणान्Brahmins
ब्राह्मणान्:
Karma
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Accusative, Plural
गाःcows
गाः:
Karma
TypeNoun
Rootगो
FormFeminine, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
परित्रातिrescues, delivers
परित्राति:
TypeVerb
Rootपरि-त्रा
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
कौशिकO Kaushika
कौशिक:
TypeNoun
Rootकौशिक
FormMasculine, Vocative, Singular
क्षणेनin/within a moment
क्षणेन:
Karana
TypeNoun
Rootक्षण
FormMasculine, Instrumental, Singular
विप्रमुच्येतwould be completely freed/released
विप्रमुच्येत:
TypeVerb
Rootवि-प्र-मुच्
FormOptative (Potential), Third, Singular, Atmanepada (Passive sense)
तस्यof him/for him
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
पुण्यफलम्the fruit of merit
पुण्यफलम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुण्य-फल
FormNeuter, Accusative, Singular
शृणुhear (listen)
शृणु:
TypeVerb
Rootश्रु
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
TypeNoun
Rootइन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
पितामह उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes