Shloka 19
Dāyavibhāga (Inheritance Apportionment) and Household Precedence — Dialogue of Yudhiṣṭhira and Bhīṣma
युधिछिर उवाच शुल्कमन्येन दत्तं स्याद् ददानीत्याह चापर: । बलादन्य: प्रभाषेत धनमन्य: प्रदर्शयेत्
yudhiṣṭhira uvāca— śulkam anyena dattaṃ syād dadānīty āha cāparaḥ | balād anyaḥ prabhāṣeta dhanam anyaḥ pradarśayet |
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು—ಪಿತಾಮಹನೇ! ಒಬ್ಬನು ಕನ್ಯಾಶುಲ್ಕವನ್ನು ನೀಡಿ ವಿವಾಹವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ‘ನಾನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದರೆ, ಮೂರನೆಯವನು ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಾಲ್ಕನೆಯವನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಧನವನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಅವಳ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಲೋಭಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಐದನೆಯವನು ಈಗಾಗಲೇ ಪಾಣಿಗ್ರಹಣವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದರೆ—ಧರ್ಮಪ್ರಕಾರ ಆ ಕನ್ಯೆ ಯಾರ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು? ಈ ವಿಷಯದ ನಿಜ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನಾವು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ; ನೀವು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿರಿ.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharma-legal problem: when multiple men assert competing claims over a maiden through payment, promise, wealth inducement, coercion, or completed ritual, which claim is valid. It invites a principled hierarchy of legitimacy—privileging lawful procedure and completed sacramental acts over mere promises, bribery, or force.
In Anuśāsana Parva, Yudhiṣṭhira consults Bhīṣma on subtle points of conduct. Here he presents a complex marriage dispute with several claimants and asks Bhīṣma to determine, according to dharma, who should be regarded as the rightful husband.