Aṣṭāvakra’s Visit to Kubera: Hospitality, Temptation, and the Ethics of Restraint (अष्टावक्र-वैश्रवणोपाख्यानम्)
ऋषि-मुनि तपस्याद्वारा जिसका अन्वेषण करते हैं, उस सदा स्थिर रहनेवाले अनिर्वचनीय परम सूक्ष्म तत्त्वस्वरूप सदाशिवको मैं जीवन-रक्षाके लिये नमस्कार करता हूँ। जिन अविनाशी प्रभुकी मेरे द्वारा सदा ही स्तुति की गयी है, वे महादेव यहाँ मुझे अभीष्ट वरदान दें ।।
vāyudeva uvāca | ṛṣi-muni-tapasyā-dvārā yasyānveṣaṇaṃ kriyate taṃ sadā-sthiraṃ anirvacanīyaṃ parama-sūkṣma-tattva-svarūpaṃ sadāśivaṃ jīvana-rakṣārthaṃ namasyāmi | yasya avināśinaḥ prabhoḥ mayā sadā stutiḥ kṛtā, sa mahādeva iha mām adya īpsitaṃ varadānaṃ dadātu || imaṃ stavaṃ saṃniyatendriyaś ca bhūtvā śucir yaḥ puruṣaḥ paṭhet | abhagna-yogo niyato māsam ekaṃ sa aśvamedha-phalaṃ samāpnuyāt ||
ವಾಯು ಹೇಳಿದರು—ಋಷಿ-ಮುನಿಗಳು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅನ್ವೇಷಿಸುವ, ಸದಾ ಸ್ಥಿರ, ಅನಿರ್ವಚನೀಯ, ಪರಮ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತತ್ತ್ವರূপಿಯಾದ ಸದಾಶಿವನಿಗೆ ನಾನು ಪ್ರಾಣರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಸದಾ ಸ್ತುತಿಸಿದ ಆ ಅವಿನಾಶಿ ಪ್ರಭು ಮಹಾದೇವನು ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ. ಯಾರು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಿ, ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಅಖಂಡವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಫಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
वायुदेव उवाच
The verse elevates disciplined devotion: restraining the senses, cultivating purity, and maintaining uninterrupted practice are presented as spiritually potent—so potent that sustained recitation of a Śiva-hymn for a month is said to yield merit comparable to a grand royal sacrifice.
Vāyu addresses Śiva in prayer, saluting him as the subtle, indescribable, ever-stable reality sought by ascetics, requesting a desired boon, and then declaring the promised fruit for anyone who recites this stotra with self-control and steady observance for one month.