Shloka 56

Aṣṭāvakra’s Visit to Kubera: Hospitality, Temptation, and the Ethics of Restraint (अष्टावक्र-वैश्रवणोपाख्यानम्)

Devanagari script

भविष्यथ विश क्षिप्रं द्रष्टासि पितरं क्षये । माताकी बात सुनकर मैं पिताके दर्शनसे निराश हो गया और मनको संयममें रखकर महादेवजीकी आराधना करके उनका दर्शन किया। उस समय वे मुझसे बोले--“वत्स! तुम्हारे पिता

Transliteration

bhaviṣyatha viśa kṣipraṃ draṣṭāsi pitaraṃ kṣaye |

Translation

ಗಾಲವನು ಹೇಳಿದನು— “ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸು; ನಿನ್ನ ನಿರಾಶೆಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ತಂದೆಯನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡುವೆ.” ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ನಿರಾಶೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಅವರ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಆಗ ಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು— “ವತ್ಸ! ನಿನ್ನ ತಂದೆ, ನಿನ್ನ ತಾಯಿ, ನೀನು— ಮೂವರೂ ಮರಣವರ್ಜಿತರಾಗುವಿರಿ. ಈಗ ತಡಮಾಡದೆ ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸು; ಅಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ತಂದೆಯ ದರ್ಶನ ದೊರೆಯುವುದು.” ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನಾನು ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಯಜ್ಞಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಂಡೆ— ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಮಿಧೆಗಳು, ಕುಶ ಮತ್ತು ಮರಗಳಿಂದ ತಾನೇ ಬಿದ್ದ ಪಕ್ವಫಲಗಳು ಮೊದಲಾದ ಹವ್ಯವಸ್ತುಗಳು ಇದ್ದವು.

Word by Word

• भविष्यथ: you all will be / will become
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (simple future), 2, plural, परस्मैपद

• विश: enter
• Type: Verb
• Root: विश् (धातु)
• Form: लोट् (imperative), 2, singular, परस्मैपद

• क्षिप्रम्: quickly
• Type: Indeclinable
• Root: क्षिप्र (प्रातिपदिक)

• द्रष्टासि: you will see
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लृट् (periphrastic future), 2, singular, परस्मैपद

• पितरम्: father
• पितरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: masculine, accusative, singular

• क्षये: at the end / in destruction (i.e., at death/end-time)
• क्षये: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: क्षय (प्रातिपदिक)
• Form: masculine, locative, singular

Speaker

गालव उवाच

Characters & Entities

• Gālava
• Mahādeva (Śiva)
• father of Gālava
• mother of Gālava
• Yudhiṣṭhira
• home (gṛha)
• yajña (sacrifice)
• yajñaśālā (sacrificial hall)
• samidh (fuel-sticks)
• kuśa grass
• ripe fruits
• havya (oblations)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Steadfast devotion and self-restraint in distress invite divine guidance; despair is to be ended through disciplined mind and dharmic action, after which rightful aims—such as reunion and protection of family—are fulfilled by grace.

What is happening in the narrative?

Gālava, having become despondent about seeing his father, worships Śiva (Mahādeva). Śiva appears, promises freedom from death for Gālava and his parents, and instructs him to return home. Gālava obeys, performs a sacrifice, and then sees his father emerging from the sacrificial hall carrying ritual materials and offerings.