Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 1636
Aṣṭāvakra’s Visit to Kubera: Hospitality, Temptation, and the Ethics of Restraint (अष्टावक्र-वैश्रवणोपाख्यानम्)
तत्प्रसादान्मया प्राप्तं ब्राह्मुण्यं दुर्लभ महत् | तदनन्तर विश्वामित्रजीने कहा
tatprasādān mayā prāptaṃ brāhmaṇyaṃ durlabhaṃ mahat |
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೇಳಿದನು— “ಅವನ ಕೃಪೆಯಿಂದಲೇ ನಾನು ಮಹತ್ತಾದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ. ರಾಜನೇ! ನಾನು ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ‘ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಬೇಕು’ ಎಂಬ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತು; ಆ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಭಗವಾನ್ ಶಂಕರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದೆ; ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಈ ದುರ್ಲಭ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ।”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes that lofty spiritual status is not merely inherited but can be attained through firm resolve, disciplined worship/austerity, and—decisively—divine grace; true 'brāhmaṇya' is presented as a rare ethical-spiritual attainment.
Within Vaiśaṃpāyana’s narration, Viśvāmitra recounts to a king that he once lived as a kṣatriya, resolved to become a brāhmaṇa, worshipped Śaṅkara for that aim, and by Śiva’s favor obtained the rare state of brahminhood.