Shloka 64
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
सर्ववास: सर्वचारी दुर्वासा वासवो5मर: । हैमो हेमकरो<यज्ञ: सर्वधारी धरोत्तम:
sarvavāsaḥ sarvacārī durvāsā vāsavo 'maraḥ | haimo hemakaro 'yajñaḥ sarvadhārī dharottamaḥ ||
ವಾಯುದೇವನು ಹೇಳಿದನು— ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಾಸಿಸುವವನು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸುವವನು; ‘ದುರ್ವಾಸಾ’—ಅಷ್ಟು ಅಸೀಮ, ಅಪಾರ, ಯಾವುದೆ ವಸ್ತ್ರವೂ ಅವನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವರಿಸಲಾರದಷ್ಟು. ಅವನು ವಾಸವ—ಇಂದ್ರಸ್ವರೂಪವಾದ ಐಶ್ವರ್ಯ—ಮತ್ತು ಅಮರ—ಅವಿನಾಶಿ. ಅವನು ಹೈಮ—ಹಿಮಾಲಯದ ಹಿಮರಾಶಿಯಂತೆ; ಹೇಮಕರ—ಸುವರ್ಣೋತ್ಪಾದಕ; ಅಯಜ್ಞ—ಕರ್ಮಕಾಂಡಕ್ಕೆ ಅತೀತ; ಸರ್ವಧಾರಿ—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧರಿಸುವವನು; ಧರೋತ್ತಮ—ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವನ್ನು ತಾಳುವ ಪರಮ ಧಾರಕ.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse strings together epithets to convey a theological vision: the Supreme is omnipresent (dwelling and moving everywhere), imperishable, the source of sovereign power, and the cosmic support that upholds all beings—ultimately transcending dependence on ritual action (ayajñaḥ).
Vāyu-deva is speaking in a hymn-like mode, enumerating names and attributes of the Supreme (or the praised deity) to describe His all-pervading nature, cosmic sovereignty, and sustaining power, using images such as the Himalaya and gold-production to suggest vastness and generativity.